Türkiye’de Güneş Enerjisi Piyasası nasıldır  

 

Bilindiği gibi ülkemiz, bulunduğu coğrafik konum itibar ile tüm bölgelerde hatırı sayılır oranda güneş ışığını en uzun süre alan ülkelerden biridir. Bu durum başlı başına ülkemizi büyük bir yenilenebilir enerji üretim bölgesi yapmak için gerekli olan en önemli potansiyeli çabasız vermektedir. Avrupa gibi güneş ışığından mahrum kalan ülkelerde dahi, güneş enerjisinden istifade etmek için yoğun çalışmalar yapılmaktadır. Amerika’da yapılan bir araştırmada geleceğin yenilenebilir enerji kaynakları arasında güneş enerjisi sistemlerinin hayata geçirilmesi ile enerji ihtiyacının %40’ına varan ciddi oranlarda ihtiyaçların karşılanabileceği sonucunu veren araştırmalar yapılmıştır. 

Geçtiğimiz yıldan itibaren Çin’de enerjide dışa bağımlılığı en aza indirgemek maksadıyla güneş enerji tarlaları kurulmaya başlanmıştır. Çin’in kuzey batısında Dezhou kentinde tam 75 bin metrekarelik alana inşa edilen ve tamamen güneş enerjisi ile beslenen devasa bina örnek teşkil etmektedir. Var olan kaynaklarda karbon salınımının hayatı ciddi oranda olumsuz etkilemesinin önüne geçilmek amacıyla kurulan dev yapı, elektriğin yanı sıra sıcak su elde edecek sistemlerle donatılmış. 

Türkiye’de Güneş Enerji Piyasası 

Ülkemizin uygun coğrafik konumu nedeniyle sürekli güneş ışığı alan bölgeleri olan Güneydoğu Anadolu Bölgesi Akdeniz Bölgesi, Ege Bölgesi ve İç Anadolu Bölgesi’ne kurulacak güneş enerji santralleri ile diğer enerji kaynaklarına duyulan ihtiyaç muazzam ölçülerde azalacaktır. Ne var ki ülkemizde bu alana çok fazla eğildiğini söylemek de mümkün değil. Bu enerji kaynağının, ülkenin tüm enerji ihtiyacını karşılayacağı ise bilinen bir gerçek.  Sevindirici olarak son yıllarda bu konuda farkındalık kazanılmaya başlandı. Bazı özel girişimcilerin girişimleri ile ülkenin farklı noktalarında güneş enerji sistemleri hayata geçirilmeye başlanıyor. Baymak firması yenilenebilir enerji kaynakları konusunda güneş enerjisi için kolları sıvadı bile. Tüm fabrikalarda ve evlerde bu sistemleri kurarak hem fabrikaları hem de evleri birer güneş enerji kaynağı haline getirmeyi amaçlayan bir firma. Fabrikaların üstüne güneş panelleri kurmayı hedefleyen firmanın bu alanda büyük projeleri hayata geçiriliyor. Ayrıca NDER Güneş enerji derneği ülkemizde 100 bin çatıdan güneş panelleri ile elektrik enerjisi üretim projesine başladı. Geçtiğimiz ay firma yetkililerinin yaptıkları toplantıda ağırlıklı olarak çatı uygulamalarında finansman üzerinde duruldu ve çatı modelleri mercek altına alındı. Bu alanda ortaya çıkacak sorunların ve çözümlerin konuşulduğu toplantıda çeşitli ihtisas grupları kendi alanlarındaki sorunları dile getirdi. Projede kullanılmayan ya da atıl durumda olan çatıların güneş enerjisinden istifade edebilmek için kullanılması ve GES güneş enerji sistemlerinin kurulumuna müsait duruma getirilmesi için neler yapılması gerektiği tartışıldı. 

Türkiye GES Konusunda Ortadoğu’ya Öncü Olabilir 

Konum itibarı ile Ortadoğu ülkeleri arasında  GES projesi için en uygun coğrafik konuma sahip ülkelerden birisi olan Türkiye, tüm Ortadoğu’da güneş enerjisi sistemlerinin geliştirilmesi ve kullanıma sunulması yönünde öncülük yapabilecek kapasitededir. Bu konuda eğitimde de ara eleman yetiştirmek ve üniversitelerde bu konuda daha derin araştırmaların yapılması için girişimlerde bulunmak, gerekli donanımların birinci elden üretimi için fabrikalar kurmak gerekiyor. Son derece maliyetli olan bu sistemlerin ömür boyu bedava elektrik vereceği düşünüldüğünde, maliyetinin fazlalığı göz ardı edilebilir. 

 

Dünyada ve Ülkemizde Güneş Enerjisinin Önemi

 

Bilim ve teknolojinin her geçen gün geliştiği günümüzde uygarlığın ve yeni nesil bilgi toplumunun her alanda ihtiyacı olan enerjinin önemi Gün geçtikçe daha da artmaktadır. Enerji kavramı başlı başına büyük modern uygarlığın temel girdisidir ve uygarlıkların Kalkınma gelişmişlik düzeylerini belirleyen en önemli kriterdir.

Dolayısıyla sürekli olarak artış gösteren enerji ihtiyacını karşılamak için mevcut olan kaynakların Gün geçtikçe yetersiz kalması sonucunda bu ihtiyacı karşılamak üzere alternatif enerji kaynaklarının arayışı hem dünyada hem de ülkemizde başlamış bulunmaktadır. Geleneksel fosil yakıt kaynaklı enerjilerin tüketimi sonucunda tabiatta onarılması imkansız zararlar ortaya çıkar, dünyada yaşadığımız ortamın korunması için yenilenebilir enerji kaynaklarına ihtiyacımız vardır. Çevrenin zarar görmesini engellemek ya da oluşan zararı en aza indirmek küresel ısınmayla baş edebilmek doğadaki karbon salınımını azaltmak için Yeşil Enerji hem ülkemizin hem de dünyanın en temel ihtiyacı haline gelmiştir. Bu sorumluluğun bir gereği olarak hem uluslararası alanda hem de ulusal alanda çeşitli hukuki düzenlemeler yapılmaktadır. Enerji üretimi teknolojisinde enerji kaynakları seçiminde çevre faktörlerinin dikkate alınması enerji kullanımında verimliliğe özen gösterilmesi Gün geçtikçe daha çok önem kazanmaktadır. Geleneksel fosil yakıt kaynaklarıyla elde edilen enerjilerin üretim sistemleri yavaş yavaş yerini yenilenebilir ve sürdürülebilirliği olan farklı boyutlardaki enerji kaynaklarına yönelmeyi zorunlu kılmıştır. Bu enerji kaynakları arasında güneş enerjisi sistemleri ve rüzgar enerjisi sistemleri son yılların en gözde enerji kaynakları olmaya başlamıştır. Güneş enerjisi, kullanımının son derece kolay ve temiz olması çevre dostu olması gibi faktörler yüzünden tercih edilmektedir. Üretim maliyetlerinin diğer enerji kaynaklarına( nükleer santraller gibi) oranla daha düşük olması ve bu anlamda ekonomik zorlukların üstesinden gelinmesi Güneş enerjisini geleceğin enerji kaynağı haline getirecektir. Ülkemizde potansiyel olarak güneş enerjisi diğer dünya ülkelerine oranla çok daha fazladır.

Sınırsız bir enerji kaynağı olan güneşten yayılan enerjinin sadece iki milyarda biri yeryüzüne inmektedir. Güneş’ten Dünya’ya 150 milyon kilometre kat ederek ulaşan enerji dünya genelinde Bir senede kullanılan enerjinin tam 10 bin katı seviyesindedir.

Güneş ışınımının bütününün yeryüzüne ulaşmaması ışınların yüzde 30 luk miktarının atmosfer tarafından uzaya geri yansıtılması yüzde 50 lik miktarının atmosferi geçerek dünya yüzeyine ulaşması yüzde 20 lik miktarının ise Bulutlarda tutulması durumuna rağmen bu kadar verimli olan bir enerjiden istifade etme ihtiyacı her geçen gün daha da artmaktadır.

En iyi Enerji Kaynağı Güneştir

Yeryüzünü aydınlatan ve ısıtan güneşten en iyi şekilde istifade edebilmek için güneş enerjisi alanında tüm dünyanın farkındalık kazanması gerekiyor. 1970’lerde kazanılan bu farkındalık yıllar geçtikçe daha da teferruatlandırılmaya başlandı. Bu anlamda geliştirilen güneş pilleri sayesinde fotonlar parçalanarak küçük miktarlarda elektron akımı yani elektrik akımı oluşturulabilmektedir. Silikondan üretilen güneş pilleri + kutup ile – kutup arasında elektron akımına zemin hazırlar. Bu anlamda güneş alan bölgelerimizde her türlü ısıta-soğutma ve aydınlatma ihtiyacı büyük çapta güneş panellerinden elde edilebilir.

Güneş Pillerinin Kullanım Alanları

DC akımla çalışan sistemlere doğrudan bağlantı yapılarak ;

  • Tarla sulama işlemleri
  • Gözetleme kuleleri
  • DC akımla çalışan soğutma ısıtma sistemlerinin çalıştırılması

Çok az bir masraf harcanarak yapılabilmektedir.

Yüksek Sıcaklık Uygulamaları

Güneşi izleyen aynalar güneş enerjisini sabit bir odağa toplar. Güneş enerjisinden termal ( ısı ) yoluyla elektrik üretilmesi ayrı bir yoldur. Isı enerjisi gaz ya da buhara iletilerek stirling motorunun çalıştırılması sağlanmaktadır. Bu noktada ihtiyaç duyulan şey, ısı enerjisini hareket enerjisine çevirecek sistemler geliştirmektir. Güneşin yüksek ısısı ( 350 derece) ile buhar basıncı oluşturularak dönme hareketi sağlandığında elektrik üretimi için gerekli mekanizma kurulmuş olur.

Kollektör sistemi ile güneşten gelen radyasyonu toplamak, toplayıcı aracılığı ile radyasyonu yoğunlaştırmak, bu enerjisi ısı enerjisine çevirmek, ve bu enerjinin güç dönüşüm sistemine transferi sağlanarak elektrik enerjisi elde etmek yine güneşin sınırsız enerjisi ile neler yapılabileceğinin en güzel kanıtıdır. Güneşin ısısını bir noktaya odaklayan çanak alıcı sistemlerini ABD Rusya Almanya Japonya kullanmaktadır. 8 Farklı çanak alıcıdan elde edilen enerji miktarı 2 Kilo Watt ile 50 KiloWatt arasında değişmektedir.